کاربران گرامی مرکز اطلاعات ایمنی، بهداشت و محیط زیست در این پست قصد داریم کپسول آتش نشانی و مشخصات آن ها را برای شما عزیزان آماده کنیم. امیدواریم که این پست آموزشی مورد استفاده شما قرار بگیرد.
فراگیرترین وسیله برای خاموش کردن حریق این تجهیزات می باشد، زیرا در لحظات اولیه بروز حریق می توانند به طور بسیار موثری توسط افراد عادی به کار گرفته شوند. این دستگاه ها در مقایسه با سایر وسایل اطفاء حریق ارزان تر، ساده تر و در دسترس تر می باشند. و از همه مهم تر این می باشد که این تجهیزات نیاز به آموزش پیچیده ندارند و در اطفا حریق های کوچک و ساده و هم چنین در شروع حریق های بزرگ کاملا مناسب و موثر می باشند.
کپسول آتش نشانی
تمام خاموش کننده های دستی به طور قراردادی باید دارای مشخصاتی باشند تا تشخیص و استفاده از آن ها برای افراد به راحتی صورت گرفته و در کوتاه ترین زمان ممکن آتش سوزی مهار گردد. این مشخصات کپسول آتش نشانی شامل موارد زیر می باشد:
- ظرفیت
- فشار تخلیه
- طول پرتاب (پاشش) مواد اطفائی
- درصد تخلیه
- زمان تخلیه
- مشخصات فنی
- مشخصات سرلوله پاشنده
- علائم و برچسب ها
ظرفیت کپسول آتش نشانی:
حداکثر ظرفیت ماده خاموش کننده در نوع دستی 14 کیلوگرم یا 14 لیتر است به طوری که یک نفر به راحتی قادر به حمل و نقل و استفاده از آن باشد. از این وسایل برای حریق های کوچک یا در لحظات شروع حریق می توان استفاده کرد. طراحی ظاهر و مکانیسم کار آنها بر اساس روش اطفاء حریق ماهیت مواد و ترکیبات خاموش کننده می باشد. در این رابطه کپسول آتش نشانی دستی به شش گروه به شرح زیر طبقه بندی شده اند:
- خاموش کننده های محتوی آب
- خاموش کننده محتوی کف
- خاموش کننده محتوی پودر شیمیائی خشک
- خاموش کننده محتوی پودر شیمیائی تر
- خاموش کننده محتوی گاز CO2
- خاموش کننده محتوی مواد هالوژنه
فشار تخلیه خاموش کننده های دستی:
کلیه مواد خاموش کننده بایستی دارای فشار معینی به سوی حریق برتاب گردند تا کارائی و اثر لازم را داشته باشند لذا تامین فشار مناسب برای تخلیه آن ها توسط منابع مختلف انجام خواهد گرفت:
- فشار حاصل از واکنش دو ماده شیمیائی مانند اسید و سود که در این حالت فشار لازم به علت تولید گاز دی اکسید کربن ناشی از واکنش در حدود 100 Psi می باشد که برای پاشش مواد کافی می باشد.
- فشار یک گاز بی اثر: اغلب در کپسول های آتش نشانی می توان از یک مناسب برای اعمال فشار استفاده نمود. گازهای مورد استفاده N2 یا CO2 است که در داخل محفظه مواد (سیلندر یا کپسول) به صورت فشار دائم یا از طریق بالن مجزا (فشنگی) هنگام عمل به کار برده می شود. هنگام کار با آزاد شدن گاز یا اعمال فشار نیروی لازم برای بیرون راندن ماده خاموش کننده تامین می گردد.
- فشار ناشی از تبدیل فاز ماده خاموش کننده: در این روش در اثر تغییر فاز خود ماده خاموش کننده (مانند CO2)، فشار مورد نیاز تامین می گردد. در مواردی که این فشار کافی نباشد (مانند هالن) از فشار گاز کمکی نیز استفاده می شود. میزان فشار تولید شده در این روش حدود 100 Psi می باشد.
کپسول آتش نشانی
طول پرتاب:
در کپسول آتش نشانی هر چه طول پرتاب مواد خاموش کننده بیشتر باشد نیاز به نزدیک شدن به آتش کمتر است. طول مناسب پرتاب برای تمام مواد 2 الی 7 متر می باشد. برای آب در روش اسپری 4 متر و برای روش جت 7 متر و در مرود کف نیز به صورت جت 5 متر پیشنهاد شده است.
درصد تخلیه:
میزان مواد خاموش کننده باقی مانده پس از تخلیه در هنگام کار با دستگاه خاموش کننده از اهمیت زیادی برخوردار است. درصد یا راندمان استفاده از مواد درون خاموش کننده یکی از مشخصه های مهم در دستگاه است. برای خاموش کننده های پودری میزان تخایه مواد حداقل 85 درصد، آب، کف و CO2 حداقل 95 درصد پیشنهاد شده است. این بدان معنی است که در نوع یکم حداکثر 15 درصد و انواع دوم حداکثر 5 درصد باقیمانده مواد در درون مخزن قابل قبول می باشد.
زمان تخلیه در کپسول آتش نشانی:
به دلیل رشد تصاعدی حریق و نیاز به تاثیر مواد خاموش کننده بر آن، سرعت عمل بسیار مهم است. از این رو زمان مناسب برای تخلیه مقدار معینی از مواد به صورت تجربی پیشنهاد گردیده است. در جدول زیر استاندارد محدوده زمان پاشش مواد خاموش کننده آمده است. لازم به ذکر است که کاهش بیش از حد زمان تخلیه مطلوب نیست زیرا زمان ماند مواد بر روی حریق نیز برای خاموش کردن کامل و جلوگیری از بازگشت شعله بایستی مد نظر باشد.
مدت زمان تخلیه مواد اطفائی خاموش کننده های دستی
| وزن ماده (kg) | حجم ماده (Lit) | حداقل زمان تخلیه طبق استاندارد ایران (S) | حداقل زمان تخلیه طبق استاندارد انگلیس (S) |
| 1-3 | 1-2 | 8 | 6 |
| 3-6 | 3-6 | 10 | 9 |
| 6-9 | — | 10 | — |
| 6-10 | 6-10 | — | 12 |
| بالاتر از 10 | بیش از 10 | — | 15 |
| 14 الی 19 | — | 10 | — |
مشخصات فنی:
اجزای کپسول آتش نشانی بایستی متناسب با نوع استفاده و مواد خاموش کننده درون آن، قابلیت استحکام کافی را از نظر مقاومت در برابر خوردگی، فشار، زنگ زدگی و امثال آن داشته باشند. دستگاه ها بایستی توسط سازنده تحت آزمایشات مختلف قرار گرفته و از نظر فشار، باید مخزن دستگاه تحت فاشر آزمایش معادل 2 برابر فشار نامی محفظه قرار گیرد.
مشخصات سر لوله پاشنده کپسول آتش نشانی:
تمام کپسول های آتش نشانی دارای ظرفیت 3 کیلوگرم و بالاتر بایستی دارای شیلنگ و سر لوله باشند. طول شیلنگ نباید کمتر از 80 درصد ارتفاع خاموش کننده باشد. شیلنگ و سرلوله نباید با ماده خاموش کننده واکنش دهد. هم چنین نبایستی تحت فشار دائم دستگاه باشد. بعبارت دیگر بعد از شیر تخلیه قرار گرفته باشند.
علائم و برچشب ها در کپسول های آتش نشانی:
کلیه خاموش کننده ها بایستی دارای علائم و مشخصات سازنده بوده و با رنگ مناسب، دامنه عمل آن ها با کد مربوطه بر روی آنها حک یا توسط برچسب دائمی الصاق شده باشد. رنگ استاندارد برای خاموش کننده ها و هم چنین قابلیت آن ها برای خاموش نمودن حریق با استفاده از مشخصات مربوطه در جدول زیر آمده است.
کد و رنگ خاموش کننده های دستی
| محتوی کپسول | کد حریق مرتبط برای اطفاء | رنگ بدنه |
| آب | A | قرمز |
| کف و کف اسپری | A-B-C | قرمز با باند آبی |
| پودر شیمیائی | A-B-C | قرمز با باند سفید |
| پودر خشک | D | قرمز با باند سفید |
| پودر مرطوب | F | قرمز با باند کرم |
| CO2 | A-B-C-D-F | قرمز با باند سیاه |
| هالن و گازهای بی اثر | A-B-C-D-F | قرمز با باند زرد |
عضو شوید
عضویت سریع
آمار مطالب
آمار بازدید
