مشاوره،اجراء و نظارت -----ISSR,SSQR,ISO9001,IATF16949
عزاداری بازار تبریز یک تاریخ است،تاریخی قابل لمس
تاریخ : سه‌شنبه 13 آبان 1393
نویسنده : rmzirn

؛

عزاداری در بازار تبریز با قدمتی 500 ساله از دیرباز نمایش خلوص عزادران و هنرورزی مداحان است. مجموعه ای است که تنها در آنجا می توانی یافت.
سرویس دین و مذهب آناج: بازار تبریز، این شکوه معماری اسلامی، این شوکت بی بدیل مردمان آذربایجان و این نگین همیشه تابان جاده ابریشم هنوز که هنوز است به گوهر تابانی بر پیشانی این مرز و بوم می ماند.

این شکوه بی همتا از دیر باز قلب تپنده اقتصاد ایران و پایگاه تجارت با شرق و غرب بوده است. بازار تبریز با
5500 باب حجره و 20 راسته، بزرگترین بازار سرپوشیده جهان به شمار می رود که در طول تاریخ هر بیننده و جهانگردی را مجذوب شکوه و جلوه ی بی بدیل خود کرده است.


600 سال قبل زمانی که ابن بطوطه تبریز را ترک کرد در سفرنامه خود این چنین نوشت: «وقتی به بازار جواهریان رفتم، بسکه از انواع جواهرات دیدم، چشمم خیره گشت. غلامان خوشگل با جامه های فاخر، دستمال های ابریشمین به کمر بسته پیش خواجگان ایستاده بودند و جواهرات را به زنان ترک نشان می دادند. زنان در خرید جواهر بیکدیگر سبقت می جستند»

عظمت و شکوه بازار تبریز تنها به تاریخ و زیبایی های آن نیست، عظمت این بازار به مردمان آن است. مردمان این بازار همه اقتصاد دانان بزرگ و سیاست مدارانی برجسته هستند. این بازار در طول تاریخ همیشه تاریخ ساز بوده است. در به وجود آمدن اتقلاب مشروطه و سپس پیروزی شکوهمند جمهوری اسلامی ایران، نقش بازار تبریز بی اغراق غیرقابل انکار است .انقلاب مشروطه بدون حمایت بازاریان تبریز به قطع شکست می خورد و این بزرگترین بازار جهان بود که توانست 600000 سکنه این شهر را در یک سال محاصره کامل ، پشتیبانی کند و اگر بازار تبریز نبود شاید دیگر نه ستارخانی در تاریخ به وجود می آمد ، نه انقلاب تاریخ سازی و نه تبریزی با این شوکت و شکوه.

مردمان نخستین پایتخت تشیع جهان و بازاریان فیروزه ی جهان اسلام برکت سفره هایشان را نه در قرار گرفتن تبریز بر سر چهارراه جاده ابریشم می دانند و نه در گذر هزاران کاروان در طول تاریخ، بلکه برکت سفره هایشان را در ایام محرم الحرام از سید شهیدان می گیرند.

آمادگی بازار و عزاداران برای محرم

بزرگترین بازار سرپوشیده جهان از ده روز مانده به ماه محرم وجب به وجب سیاه پوش می شود و رخت عزا می پوشد. از روز اول محرم سفره های انعام سیدالشهدا در تیمچه ها و راسته ها پهن می شود و عزداری در بازار جواهر فروشان شروع می شود. از 8 محرم این عزاداری ها به اوج خود می رسد و هیئات حسینی محلات 24 گانه تبریز وارد بازار می شوند تا مراسم های سنتی خود را برگزار کنند.


نام نویسی هیئات مذهبی برای عزاداری در بازار تبریز

حاج حسن شادرس یکی از پیرغلامان حسینی و مسئول هماهنگی هیئات در مراسمات بازار در گفتگو با خبرنگار فرهنگی آناج با بیان اینکه هیئات مذهبی برای حضور در عزاداری بازار تبریز نام نویسی می کنند، گفت: عزاداری دهه ماه محرم بصورت  منظم و پیوسته از حدود 200 سال قبل در بازار تبریز برگزار می شده است. حاج شیخ جعفر قزوینی تاجر سرشناس دوره ناصرالدین شاه در سال 1305 ه.ق تیمچه مظفریه را ساخت و وقف دهه اول محرم کرد و از آن زمان این تیمچه میعادگاه تمام هیئات حسینی گردید.

وی در رابطه با قرعه کشی برای ترتیب حضور دستجات در بازار اظهار کرد: قرعه کشی در روز اول محرم انجام می شود و ما دستجات 24 محله شهر را در 4 گروه 6 تایی ردیف می کنیم، البته این نوع دسته بندی قوانین خاص خود را دارد تا همه ی محلات در این چهار روز ازشرایط یکسانی برخوردار باشند.

البته شرایط عزاداری در روزعاشورا متفاوت است و 14 محله در بازار حضور پیدا می کنند و شرایط قرعه کشی نیز  در این روز متفاوت است.

سنت های تاریخی عزاداری در بازار تبریز

از 8 تا 12 محرم هر کدام از دسته‌های حسینی از محلات قدیمی شهر با علم‌های ویژه‌ای دردسته‌‌های زنجیر‌زنی، سینه‌زنی و مرثیه‌خوانی مسیر بازار را طی می‌کنند.

میانداران دستجات نیزعلاوه بر ایجاد نظم با خواندن ابیاتی کوتاه زیبایی خاصی به فضای دستجات می دهند. اکثرا در ورود محلات به بازار به ترتیب سینه زنان
عرب، عجم و سپس زنجیرزنان آن محله مراسم های خود را برگزار می کنند.

غروب تاسوعا مسیر عبور عزاداران در بازار تبریز با شمع‌ های روشن نور باران می‌شود
.نذر شمع، به ویژه در روز تاسوعا و شام غریبان از سنت‌های دیرینه مردم بسیاری از مناطق آذربایجان  است و در این ایام آنهایی که نذر کرده‌اند درگروهای کوجک با قراعت نوحه های خاص 41 شمع رادر 41 مسجد روشن می کنند.


وجود بیش از 15 مسجد در محوطه بازار تبریز سبب شده است تا اکثر شمع‌گذاران از این مسیرها عبور کنند.

محله «ویجویه» در مراسم شام غریبان امام حسین(ع) با سر دادن جمله «شمع عزا آوردیم تا اهل بیت عصمت در تاریکی نمانند» با در دست داشتن شمع در بازار می‌گردند.

در تیمچه‌های حاج شیخ، حاج محمد قلی و برخی دیگر از تیمچه‌های بازار تبریز از اول محرم مراسم مرثیه‌خوانی توسط وعاظ و علمای بزرگ تبریز اجرا می‌شود.

یکی دیگر از مراسم‌هایی که توسط هیئت های عزاداری برپا می‌شود شبیه‌خوانی محله شتربان تبریز است.

همچنین محله شتربان با پوست شیری جنگلی در عاشورای حسینی شبیه‌خوانی کرده و از مصیبت‌های علی اصغر (ع) گفته و به عزاداری می‌پردازند.
 
اما نکته اصلی و قابل توجه این است که بر خلاف اکثر نقاط ایران که بعد از ظهر عاشورا شهر ها در سکوت فرو می روند و مراسم های مذهبی به نوعی پایان می پذیرد یا کم فروغ می شود ، بازار تبریز میعادگاه عاشقان سیدالشهدا می شود و عزاداران تا پاسی از شب به یاد دلتنگی های حضرت زینب عزاداری می کنند.

بازار تبریز، میعادگاهی خاص برای عاشقان سیدالشهدا

بازار تبریز نمایش خلوص عزادران و هنرورزی مداحان است، مجموعه ای است که تنها در آنجا می توانی یافت. جشنواره ای که جهانیان باید بیایند و ببینند، جشنواره ای مرکب از چیره دست ترین هنرمندان مداحی.

از دیرباز شاعران بزرگ در تبریز زیست کرده اند و تبریز پر بوده از مدیحه سرا و شاعران عاشورایی که همه اشعار خود را آماده می کردند تا در دهه اول و به مناسبت هر روز اشعار خود را در بازار ارائه دهند و مردم نیز به  به بازار می رفتند تا جدیدترین نوحه ها و اشعار را در آن جا بشنوند و به این دلیل بازار تبریز و عزاداران در سال های اخیر  تغییر چندانی در سبک اشعار و دستگاه های موسیقی مداحی ندیده اند.

«حسینه یرلر آغلار گویلر آغلار
بتول و مرتضی، پیغمبر آغلار»

«حسینـون نوحـه‌سین «دلـریش» یازاندا  
   مسلمـان سهلدیـر کــه کافـر آغـلار»

 

«کوراولمیش گوزلرین قان دوتدی شمرین   
کی گؤروسون اؤز الینده خنجر آغلار »

 

«حسینــون کؤینگــی زهــرا الینــده       
    چکـر قیحــا قیـامت، محشـر آغـلار »


«آتانـــدا حرملــه اوخ کــربـــلاده  
  گؤریدین دشمـن آغـلار، لشکر آغلار»



«قـوجاقینــدا، گؤریــدین امّ لیـــلا   
آلــیب نــعش علــیّ‌اکبــر آغـــلار»



«رباب، نیسگیل دؤشونده سوء گؤرنده    
علــیِّ‌اصغــری یــاد ایلــر آغـــلار»



«باشینــدا کاکــل اکبــــر هـــواسی
یل آغـلار، سنبـل آغـلار، عنبر آغلار»


 
«یازانـــدا آل طــه نوحـه‌سین مــن   
قلـم گـوردوم سیزیلـدار، دفتـر آغلار»

 

«علـی، شقّ‌القمـر محـراب تیلیت قان   
  قولاق وئر، مسجد اوخشار منبر آغلار
»

 


به جهت همین سنت ها و باورها است که باید جهان فریاد زند و تصدیق کندکه  عزاداری بازار تبریز یک تاریخ است،تاریخی قابل لمس،یک تاریخ 500ساله.

نویسنده: پویا میرزاعلیلو

|
امتیاز مطلب : 4
|
تعداد امتیازدهندگان : 1
|
مجموع امتیاز : 1
مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید


آخرین مطالب

/
بسم الله الرحمن الرحیم، وَإِن يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَالَمِينَ ♥♥♥♥♥ اللّهـُمَّ صَـلِّ عَلے مُحَـمَّد ﷺ وَ آلِـ مُحَـمَّد ﷺ وَ عَجِّـلْ فـَرَجَـهُم ♥♥♥♥♥ به نام خدایی که ماهی کوچک قرمز را محتاج دریای بی کران آبی کرد... ♥♥♥♥♥ رَّبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَل لِّي مِن لَّدُنكَ سُلْطَانًا نَّصِيرًا (80/اسراء) پروردگارا ! مرا در هر کاری به درستی وارد کن و به درستی خارج ساز واز جانب خود برایم حجتی یاری بخش پدید آور ! ♥♥♥♥♥ اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً و َناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً ♥♥♥♥♥ اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ *(۲۵۵)* لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَیَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ *(۲۵۶)* اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّوُرِ وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ *(۲۵۷)*..... صدق الله العّلی العّظیم ♥♥♥♥♥ اللَّهُمَّ صَلِّ علی ، علی بْنِ موسي الرِّضَا مرتضي الامام التَّقِيَّ النَّقِيَّ وَ حُجَّتِكَ علی مِنْ فَوْقِ الارض وَ مَنْ تَحْتِ الثري الصِّدِّيقُ الشَّهِيدُ صلاه كَثِيرُهُ تامه زاكيه متواصله متواتره مترادفه كَأَفْضَلِ ماصليت عَلَيَّ أَحَدُ مِنْ اوليائک... پرودگارا، ‌ بر علي بن موسي الرضاي برگزيده ،‌ درود و رحمت فرست . آن پيشواي پارسا و منزه و حجت تو بر هر كه روي زمين و زير خاك است. بر آن صديق شهيد درود و رحمت فراوان فرست، ‌درودي كامل و بالنده و از پي هم و پياپي و پي در پي، ‌همچون برترين و درود و رحمتي كه بر هريك از اوليائت فرستادي. ♥♥♥♥♥ خیالت راحت ! من همان منم ؛ هنوز هم در این شب های بی خواب و بی خاطره، میان این کوچه های تاریک پرسه می زنم اما به هیچ ستاره ی دیگری سلام نخواهم کرد.. ♥♥♥♥♥ سکوتم را نکن باور..... من آن آرامش سنگین پیش از مرگ توفانم..... من آن خرمن ..... من آن انبار باروتم...... که با آواز یک کبریت آتش می شوم یکسر.... ♥♥♥♥♥ 09141050409

💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران